ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ”

(TOYOTA BIODIVERSITY AND SUSTAINABILITY LEARNING CENTRE)

ความเป็นมา

ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” (Toyota Biodiversity and Sustainability Learning Center) จัดตั้งขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมายุ 5 รอบ เมื่อวันที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2558 โดยมีจุดเริ่มต้นจากการฟื้นฟูพื้นที่ภายในโรงงานโตโยต้า บ้านโพธิ์ จังหวัดฉะเชิงเทรา ด้วยการประยุกต์ใช้แนวคิดการปลูกป่านิเวศตามหลักการของ ศ.ดร. อากิระ มิยาวากิ (Prof. Dr. Akira Miyawaki)

เมื่อวันที่ 3 สิงหาคม พ.ศ. 2551 โตโยต้าได้ร่วมกับพนักงาน ผู้ผลิตชิ้นส่วน ผู้แทนจำหน่าย ประชาชนจากชุมชนรอบโรงงาน และชุมชนในจังหวัดฉะเชิงเทรา รวมกว่า 13,000 คน ร่วมกันปลูกต้นไม้จำนวน 100,000 ต้น นับเป็นป่านิเวศในพื้นที่โรงงานแห่งแรกที่เกิดจากความร่วมมือของทุกภาคส่วน ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 ได้พัฒนาพื้นที่ “ไบโอโทป” (Biotope) เพื่อเป็นแหล่งที่อยู่อาศัยของสิ่งมีชีวิตและสร้างระบบนิเวศที่มนุษย์มีส่วนร่วมในการฟื้นฟู (Man-made Ecosystem) ส่งเสริมให้เกิดความหลากหลายของชนิดพันธุ์พืชและสัตว์ในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง

เมื่อระบบนิเวศมีความอุดมสมบูรณ์และความหลากหลายทางชีวภาพเพิ่มขึ้น โตโยต้าได้เล็งเห็นถึงคุณค่าของพื้นที่แห่งนี้ จึงจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ สิ่งแวดล้อมศึกษา และการพัฒนาอย่างยั่งยืนสำหรับเยาวชน หน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วไป

วัตถุประสงค์

1. เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาริ เนื่องในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ ในวันที่ 2 เมษายน 2558
2. เพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ และแนวทางการสร้างพื้นที่ป่าโดยใช้แนวคิดการปลูกป่านิเวศตามทฤษฎีของ ศ.ดร.อาคิระ มิยาวากิ
3. เพื่อส่งเสริมงานด้านสิ่งแวดล้อม และสิ่งแวดล้อมศึกษาให้กับนักเรียน นักศึกษา เยาวชน และบุคคลทั่วไปที่สนใจ
4. เพื่อส่งเสริมให้เกิดการดูแลสิ่งแวดล้อมควบคู่กับการทำอุตสาหกรรมอย่างยั่งยืน

    

ภาพรวมโครงการ

ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” (Toyota Biodiversity and Sustainability Learning Centre) มีพื้นที่ทั้งหมด 60 ไร่ แบ่งเป็น ป่านิเวศ (Eco forest) จำนวน 30 ไร่ และป่าไบโอโทป (Biotope) จำนวน 30 ไร่ และอาคารศูนย์การเรียนรู้ฯ ซึ่งได้รับการออกแบบให้เป็นพื้นที่สำหรับการเรียนรู้และสร้างความตระหนักด้านความหลากหลายทางชีวภาพ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และการพัฒนาอย่างยั่งยืน

นอกจากบทบาทด้านการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศ ศูนย์การเรียนรู้ฯ “ชีวพนาเวศ” ยังทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับนักเรียน นักศึกษา เยาวชน และประชาชนทั่วไป โดยเปิดโอกาสให้ผู้เข้าเยี่ยมชมได้เรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตกับระบบนิเวศผ่านการเรียนรู้จากพื้นที่จริง หรือ “ห้องเรียนธรรมชาติ” (Outdoor Classroom) รวมถึงกิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อมศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพ

ด้วยความสำคัญของพื้นที่ต่อการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ ศูนย์การเรียนรู้ฯ “ชีวพนาเวศ” ได้รับการรับรองให้เป็นพื้นที่อนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพนอกเขตพื้นที่คุ้มครอง (Other Effective Area-based Conservation Measures: OECMs) ซึ่งสะท้อนความสำคัญของพื้นที่ในการอนุรักษ์และดูความหลากหลายทางชีวภาพอย่างมีประสิทธิภาพ

กิจกรรมสิ่งแวดล้อมศึกษา

ร่วมเปิดประสบการณ์การเรียนรู้นอกห้องเรียน “ห้องเรียนธรรมชาติ” (Outdoor Classroom) ผ่านกิจกรรมสิ่งแวดล้อมศึกษา โปรแกรม “ชีวิตกับสิ่งแวดล้อม” ซึ่งได้รับการพัฒนาร่วมกันระหว่างมูลนิธิสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (ประเทศไทย) และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาฉะเชิงเทรา และสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาฉะเชิงเทรา เพื่อให้เนื้อหาสอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้ของกระทรวงศึกษาธิการ และเชื่อมโยงกับบริบทของพื้นที่ โดยมีโปรแกรมการเรียนรู้ตั้งแต่ระดับปฐมวัย – มัธยมศึกษาตอนปลาย

ระยะเวลาในการเข้าร่วมกิจกรรม

• โปรแกรมครึ่งวัน ระยะเวลา 3 ชั่วโมง ตั้งแต่เวลา 09.00 -12.00 น.
• โปรแกรมเต็มวัน ระยะเวลา 6 ชั่วโมง ตั้งแต่เวลา 09.00 – 15.00 น.

ข้อมูลเพิ่มเติม

ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” โรงงานโตโยต้า บ้านโพธิ์ 99 ม.2 ต.ลาดขวาง อ.บ้านโพธิ์ จ.ฉะเชิงเทรา 24140

เวลาทำการ

จันทร์ – ศุกร์ (ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์) ตั้งแต่เวลา 08.00 – 16.00 น. 

ช่องทางการติดต่อ
Facebook : ศูนย์การเรียนรู้ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน”ชีวพนาเวศ” Instagram : cheewapanavet 
 โทร: 038-122445

ผลการปฏิบัติงาน: ศูนย์การเรียนรู้ ความหลากหลายทางชีวภาพและความยั่งยืน “ชีวพนาเวศ” ประจำปี พ.ศ. 2563 Thai version | English version